Giải pháp nào cho bóng đá Việt Nam?

Để tìm được những giải pháp nào hợp lý nhất phù hợp với bóng đá Việt Nam hiện nay, chúng ta phải nhìn nhận một cách thực tế khách quan về hiện trạng của nó. Trước mắt nên tập trung vào hai đối tượng chính là: Người tổ chức cuộc chơi và người tham gia cuộc chơi.

1 – Người tham gia cuộc chơi:
Những doanh nghiệp nào đang và sẽ làm bóng đá? Chúng ta có thể phân ra các nhóm như sau.
- Những Doanh nghiệp có những ông chủ mạnh về tài chính, đam mê bóng đá thật sự. Đầu tư bóng đá mang tính lâu dài, bài bản. Phát triển bóng đá làm mục tiêu chính vì người hâm mộ.
- Những Doanh nghiệp có những ông chủ làm bóng theo trào lưu nhất thời, tham gia đầu tư bóng đá nhưng còn nhiều mục đích khác ngoài bóng đá.
- Những Doanh nghiệp làm bóng đá vì nhiệm vụ chính trị của địa phương, chạy theo thành tích là chính...
Rõ ràng hiện trạng này sẽ tác động rất nhiều đến tính chuyên nghiệp từ các CLB đến cầu thủ. Quá trình lên chuyên nghiệp đã bị khúc mắc từ hệ thống hạ tầng này.
2 – Những người tổ chức cuộc chơi.
Phải xác định là người đại diện cho những người chơi để tổ chức sân chơi có luật chơi công bằng, minh bạch, công khai. Tuy nhiên bộ máy tổ chức và điều hành còn tình trạng:
- Tư duy, phong cách và lề lối làm việc còn mang nặng tính hành chính, quan cách chậm đổi mới theo thời cuộc, thiếu linh hoạt và sợ trách nhiệm. Với quan điểm và phong cách này hoàn toàn trái ngược với phong cách của những Doanh nghiệp làm kinh doanh. Vì vậy khó có điểm chung để cùng đồng hành.
- Cấu trúc nhân sự, phân công công việc trong bộ máy theo dạng việc tìm người chứ không phải người tìm việc. Dẫn đến luôn bị động, giải quyết công việc không kịp thời và nhạy bén.
- Thông điệp thiếu nhất quán, tiền hậu bất nhất, mang tính đối phó nhiều hơn là lắng nghe và thấu hiểu để cùng nhau xây dựng.
Với tình trạng trên nếu không có sự điều chỉnh từ lỗi thượng tầng của hệ thống thì mâu thuẫn, xung đột sẽ còn xảy ra.


Từ những hiện trạng trên, trước mắt vì thời gian quá gấp, Tôi đề ra một số giải pháp để cùng nghiên cứu.
1 - Về giải pháp về trọng tài
Điều quan trọng nhất là cần có sự công khai minh bạch. Cần áp dụng quy định của FIFA một cách linh hoạt cho phù hợp với điều kiện Việt Nam.
- Công khai chấm điểm của giám sát cho các trọng tài ở mỗi vòng đấu để người hâm mộ giám sát việc đánh giá của các giám sát và theo dõi điểm của các trọng tài.
- Hàng tháng bình bầu còi xuất sắc nhất, cờ xuất sắc nhất tháng.
- Các tình huống trọng tài có quyết định xuất sắc cần phải biểu dương ngay, nhưng trường hợp trọng tài sai, bị phản ứng cũng nên công khai hình thức kỷ luật.
- Có khung điểm cho trọng tài để có mức trả tiền thù lao khác nhau. Điểm cao thì mức thù lao thật cao, có thể gấp nhiều lần so với điểm trung bình.
- Cần phải có bộ phận chuyên môn giỏi, độc lập với Ban tổ chức và HDTT để đánh giá lại việc chấm điểm của các giám sát. Qua đó mạnh dạn thay giám sát không công tâm hoặc dĩ hoà vi quý.
2 - Gải pháp về giá chuyển nhượng – thưởng của cầu thủ.
Tình trạng hiện nay nếu để kéo dài sẽ đến một lúc nào đó cuộc chơi V-League tập trung vào khoảng 3 – 4 CLB giàu mạnh về Tài chính, các CLB khác sẽ chỉ đứng nhìn cuộc đua tiền. Bóng đá sẽ đi về đâu khi không có được sự đồng hành của hơn 80 triệu dân? Vì vậy :
- Chúng ta đã có mức tối thiểu kinh phí phải có để tham gia bóng đá thì cũng nên có mức tối đa kinh phí cho sân chơi này. Mức kinh phí tham gia theo giới hạn không tính kinh phí đầu tư cho cơ sở vật chất, mà chỉ tính 3 khoản chi lớn là lương, thưởng và giá trị chuyển nhượng phải bỏ ra sau khi trừ tiền thu được từ chuyển nhượng. Các CLB phải minh bạch tài chính, nếu cố tình sai phạm thì bị loại khỏi giải. Cầu thủ trốn thuế thì bị đình chỉ thi đấu.  
- Các CLB phải đăng ký quỹ thưởng cho toàn giải, mức thưởng mỗi trận, phương pháp tính thưởng toàn giải phải nhất quán từ đầu giải. Thưởng đột xuất cũng nằm trong quỹ thưởng đăng ký từ đầu giải, không phát sinh.
- Mức chuyển nhượng cầu thủ nội phải có khung tối đa. Nếu là tuyển quốc gia mới đạt trong khung cao nhất. Tuyển thủ quốc gia và các U có giá trị khác nhau. Điều này sẽ tạo môi trường cho các cầu thủ phấn đấu cho đội tuyển hơn.
- Cầu thủ đang bị kỷ luật ở CLB này thì không được qua CLB khác đăng ký đá. Cầu thủ còn trong hạn hợp đồng muốn qua CLB khác phải làm việc trực tiếp với CLB đang quản lý và phải được sự đồng ý, trước khi thoả thuận với cầu thủ.
- Cầu thủ trẻ khi chuyển nhượng lần đầu thì CLB mua phải trả 30% giá trị chuyển nhượng cho CLB đào tạo. Các lần chuyển nhượng sau bất kể hết hợp đồng hay còn hợp đồng đều phải trả cho CLB đang sở hữu 20% giá trị chuyển nhượng (chưa tính giá trị đền bù). Công khai minh bạch và đóng thuế đầy đủ giá trị chuyển nhượng. Trốn thuế hoặc dung túng cho trốn thuế bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo luật định.
3 - Phiên hiệu tên Câu lạc bộ
- Một phiên hiệu mới hay một lần đổi tên CLB phải có giá trị 5 năm mới thay đổi. Nếu không đủ kinh phí thì xoá sổ rời cuộc chơi.
4 - Giải pháp về đào tạo trẻ
- Tất cả CLB phải có hệ thống đào tạo trẻ tối thiểu từ U17 trở lên. Cần phải có quy định cụ thể điều kiện cơ sở vật chất đào tạo trẻ, số lượng mỗi tuyến, số HLV đủ cơ số cho công tác đào tạo, kinh phí tối thiểu cho mỗi năm…
- Giải trẻ hạn chế số lượng mượn cầu thủ từ nơi khác (không quá 3-5). Cầu thủ trong danh sách thi đấu tối thiểu phải thuộc biên chế 12 tháng.
- Giải V-League cần quy định tối thiểu 3 cầu thủ trẻ dưới 21. Tuy nhiên cầu thủ trẻ đá ở V.League rồi vẫn được đá ở các giải trẻ trong nước để có điều kiện cọ sát.
- Nên quy định trận đấu mở màn ở các sân phải có trận đấu mở màn của tuyến trẻ. Cần sắp xếp theo bảng của vùng để tránh đi lại nhiều. Kết thúc V.League sẽ chọn 4 đội đầu của 4 bảng giành giải 1 – 2 – 3.

Theo quan điểm của cá nhân tôi, chỉ khi nào những người quản lý bóng đá, những người đầu tư cho bóng đá phải xem mục đích chính vì tình yêu bóng đá để phục vụ cho người hâm mộ thì bóng đá Việt nam mới phát triển, khi đó đầu tư bóng đá mới hiệu quả.

Lê Tiến Anh - Chủ tịch CLB Khatoco Khánh Hòa